ရဟန်းနှင့် ပစ္စည်းလေးပါး
၁။ ပစ္စည်းလေးပါး၏ သရုပ်နှင့် အဓိပ္ပါယ်
ရဟန်းတော်တစ်ပါးအတွက် ရှင်သန်ရပ်တည်ရေးနှင့် သာသနာ့တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်နိုင်ရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အခြေခံလိုအပ်ချက် လေးခု ရှိသည်။ ၄င်းတို့မှာ ပစ္စည်း (၄) ပါး (စတုပစ္စယ) ဖြစ်ပါသည်။ ၄င်းတို့မှာ (၁) ဆွမ်း (ပိဏ္ဍပါတ)၊ (၂) သင်္ကန်း (စီဝရ)၊ (၃) ကျောင်း (ဝိဟာရ) နှင့် (၄) ဆေး (ဘေသဇ္ဇ) တို့ဖြစ်သည်။ ပစ္စည်းလေးပါးသည် ရဟန်းတော်တစ်ပါးအတွက် "အသက်ဆက်ရန်" သာဖြစ်ပြီး၊ "ဇိမ်ခံရန်" မဟုတ်ပေ။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ရဟန်းတော်များအား ဤပစ္စည်းလေးပါးကို အသုံးပြုရာတွင် အမှီပြုရုံသက်သက်သာ (နိဿယ) ဖြစ်စေရန် အမြဲသတိပေး တိုက်တွန်းတော်မူခဲ့သည်။
၂။ ပစ္စဝေက္ခဏာ၏ အနှစ်သာရ
ပစ္စည်းလေးပါးကို အသုံးပြုသည့်အခါတိုင်း "ပစ္စဝေက္ခဏာဆင်ခြင်၍ သုံးဆောင်ခြင်း" သည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ထိုသို့ဆင်ခြင်၍ အသုံးပြုခြင်းကို သီလလေးမျိုးရှိသည့်အနက် "ပစ္စည်းကို မှီ၍ ဖြစ်သော သီလ = ပစ္စယသန္နိဿိတသီလ" ဟု ခေါ်ပါသည်။ ဤသို့ဆင်ခြင်ခြင်းသည် ရောင့်ရဲမှု (အပ္ပိစ္ဆတာ) ဘက်သို့ ဦးတည်စေပြီး၊ တဏှာလောဘတို့၏ ထိုးနှက်မှုကို ကာကွယ်ပေးသော ဒိုင်းကာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အသက်ရှည်စွာ၊ ဘေးရောဂါတို့၊ ကိုယ်မှာ မကပ်၊ ပရိယတ် နှင့်၊ ပဋိပတ်ရေး၊ မျှော်ထောက်တွေး၍၊ ဤဆေး ဤဆွမ်း၊ ဤသင်္ကန်းနှင့်၊ ရွှင်လန်းဖွယ်ကောင်း၊ ဤစံကျောင်းကို၊ မှီ အောင်း သုံးစွဲပါသတည်း။ (သင်္ဂြိုဟ်ဘာသာဋီကာ - ၆၈၅)
၃။ လိုအပ်ချက်နှင့် လိုချင်မှု
ရဟန်းတစ်ပါးအနေဖြင့် ပစ္စည်းလေးပါးကို အသုံးပြုရာတွင် "လိုအပ်ချက် (Need)" နှင့် "လိုချင်မှု (Want)" ကို ကွဲပြားစွာ သိရှိရန် လိုအပ်သည်။ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ပစ္စည်းလေးပါးကို လိုအပ်ချက်အရသာ အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သင့်ပြီး၊ လိုချင်မှု၊ တပ်မက်မှုများအတွက် သုံးစွဲခြင်း မဖြစ်သင့်ပေ။ အထူးသဖြင့် မိမိ၏ "အပ္ပိစ္ဆဂုဏ်" (အလိုနည်းခြင်း) ကို ထိခိုက်စေသည့် ပစ္စည်းအသုံးအဆောင်များကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ တန်ဖိုးကြီးလွန်းသော၊ ခေတ်မီလွန်းသော၊ ကြွားဝါချင်စရာကောင်းသော အသုံးအဆောင်များသည် ရဟန်းတော်၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို လမ်းလွဲစေသည်။ အလှူရှင်များ လှူဒါန်းလာသမျှကိုလည်း ရဟန်းတစ်ပါး၏ သီလနှင့် အပ္ပိစ္ဆဂုဏ်ကို ထိခိုက်မည်ဆိုပါက သိမ်မွေ့စွာ ငြင်းပယ်တတ်ရန် လိုပါသည်။
၄။ ရိုးရှင်းသော ဘဝနေထိုင်မှု (minimalism)
သံယုတ္တနိကာယ်၊ ကလင်္ဂရသုတ် (သံ၊ ၁၊ ၄၅၇) တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် "ရဟန်းတို့... သင်တို့သည် ဇိမ်ခံခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ကြလော့" ဟု အတိအလင်း မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သည်။ ရဟန်းတော်သည် ရိုးရှင်းသော ဘဝနေထိုင်မှုဖြင့် ကျေနပ်ရမည်။ အဆင်တန်ဆာများ၊ တန်ဖိုးကြီး ပရိဘောဂများဖြင့် ပြည့်နှက်နေခြင်းသည် ရဟန်း၏ဂုဏ်ရည်ကို ယုတ်လျော့စေသည်။ အလွန်အမင်း သက်သောင့်သက်သာရှိခြင်းသည် ပျင်းရိခြင်းကို ဖြစ်စေပြီး၊ တရားဘာဝနာ ပွားများမှုကို တားဆီးတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရဟန်းတော်များအတွက် "ရိုးရှင်းမှု (Simplicity)" သည် အလှတရားဖြစ်သကဲ့သို့ မြတ်စွာဘုရား ချီးမွမ်းသော အကျင့်လည်း ဖြစ်သည်။
၅။ ကြွားဝါခြင်း၏ အန္တရာယ်
ယနေ့ခေတ်ကာလတွင် ပစ္စည်းလေးပါးကို သုံးစွဲရာ၌ "လူအထင်ကြီးခံရဖို့၊ လူရာဝင်ဖို့၊ ကြွားဝါဖို့" အတွက် သုံးစွဲနေကြသည်ကို ဝမ်းနည်းဖွယ် တွေ့ရှိနေရသည်။ ရဟန်းတော်တစ်ပါးသည် မိမိဝတ်သည့် သင်္ကန်း၊ မိမိစားသည့် ဆွမ်း၊ မိမိအသုံးပြုနေသော တစ်ကိုယ်ရေ အသုံးအဆောင်များ၊ ကျောင်းဆောင်များ၏ ခမ်းနားမှုတို့ဖြင့် အထင်ကြီးခံရရန် ကြိုးပမ်းခြင်းသည် အလွန်အန္တရာယ်များသည်။ ထိုသို့အထင်ကြီးခံလိုမှုသည် ရဟန်းတော်၏ အနှစ်သာရကို ဖျက်ဆီးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ လူအထင်ကြီးခံရမှုသည် လောကဓံသာ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအထင်ကြီးမှုနောက်သို့ လိုက်ပါသွားခြင်းသည် ရဟန်း၏ လမ်းကြောင်းကို ပျောက်ဆုံးစေသည်။
၆။ သေယျထာပိ ဂိဟီ ကာမဘောဂိနော
ဘုရားလက်ထက်က ရဟန်းတော်များ လူတို့နှင့် တူလာသည်ဆိုလျှင် လူတို့က "သေယျထာပိ ဂိဟီ ကာမဘောဂိနော" (ကာမဂုဏ်ကို ခံစားနေကြသော လူတို့ကဲ့သို့) အစချီကာ အပြစ်တင်ကြလေ့ရှိသည်။ လူတို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာ စုဆောင်းခြင်း၊ ကာမဂုဏ်အာရုံတို့ကို ခံစားခြင်းဖြင့် ပျော်ရွှင်မှုကို ရှာဖွေကြသည်။ ရဟန်းတော်များသည် လူတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ပြောင်းပြန်လမ်းကြောင်းကို လျှောက်လှမ်းရသူများ (ပဋိသောတဂါမီ) ဖြစ်သည်။ လူတို့၏ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံ၊ လူတို့၏ အသုံးအဆောင်များအတိုင်း လိုက်လံအတုခိုး၍ နေထိုင်ခြင်းသည် ရဟန်းဘဝ၏ အနှစ်သာရကို ပျက်ပြားစေသည်။ ရဟန်းဟူသည်မှာ လူတို့၏ အထင်ကြီးမှုကို ခံရရန်မဟုတ်ဘဲ၊ လူတို့အား "အကျင့်တရားဖြင့်" လမ်းပြရန် ဖြစ်သည်။ ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် "သေယျထာပိ ဂိဟီ ကာမဘောဂိနော" (ကာမဂုဏ်ကို ခံစားနေကြသော လူတို့ကဲ့သို့) မဖြစ်ကြရန် အထူးဂရုပြုရမည်။
၇။ ကျေးဇူးသိစိတ်ဖြင့် အသုံးပြုခြင်း
ရဟန်းတစ်ပါးသည် ပစ္စည်းလေးပါးကို ရရှိလာတိုင်း “ဤပစ္စည်းလေးပါးသည် ငါ၏အခွင့်အရေး” ဟု မယူဆဘဲ “ဒကာ၊ ဒကာမတို့၏ သဒ္ဓါကြောင့် ရရှိလာသော သာသနာ့ပစ္စည်း” ဖြစ်ကြောင်း သတိပြုသင့်သည်။ သို့မှသာ ပစ္စည်းလေးပါးကို ကျေးဇူးသိစိတ်ဖြင့် အသုံးပြုစေပြီး အလိုလောဘကို လျော့နည်းစေမည်ဖြစ်သည်။
ဥပကာရသုတ်တွင် မြတ်စွာဘုရားက ရဟန်းနှင့် ဒကာ၊ ဒကာမတို့၏ ဆက်ဆံရေးကို "ကျွန်းကိုင်းမှီ၊ ကိုင်းကျွန်းမှီ" ဖြစ်ကြောင်း ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ရဟန်းတော်သည် ဒကာ၊ ဒကာမတို့၏ ပစ္စည်းလေးပါး ပံ့ပိုးမှုဖြင့် အသက်ဆက်ရသလို၊ ဒကာ၊ ဒကာမတို့သည်လည်း ရဟန်းတော်တို့၏ တရားဒေသနာကို နာကြားကာ အကျင့်သီလဖြင့် ပညာဉာဏ်တိုးပွားကြရသည်။ ဤသည်မှာ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် ဒကာ၊ ဒကာမတို့၏ စေတနာနှင့် သဒ္ဓါတရားကို အလွဲသုံးစားမလုပ်ဘဲ၊ မိမိတို့၏ အကျင့်သီလကို ထိန်းသိမ်းရင်း၊ ရောင့်ရဲလွယ်သော အပ္ပိစ္ဆဂုဏ်ဖြင့် မိမိအကျိုး၊ သူတစ်ပါးအကျိုးကို ထမ်းဆောင်ရပါမည်။
Comments
Post a Comment