ကံလမ်း၊ စျာန်လမ်း၊​ ဉာဏ်လမ်း

 AI ဖြေဆိုချက် ဖြစ်သည်။

"ကံလမ်း၊ ဈာန်လမ်း၊ ဉာဏ်လမ်း" ဟူသော စကားသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကျင့်စဉ်နှင့် သံသရာခရီးသွားပုံကို အဆင့်ဆင့် နားလည်လွယ်အောင် စုစည်းပြထားသည့် လမ်းညွှန်ချက်ဖြစ်ပါသည်။ သတ္တဝါတို့ ကျင့်ကြံအားထုတ်မှု အနိမ့်၊ အလတ်၊ အမြင့် အဆင့်ဆင့်ကို လမ်း (၃) သွယ်ဖြင့် ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။

အောက်ပါအတိုင်း စနစ်တကျ ခွဲခြားရှင်းပြပေးပါမည်။

## ၁။ ကံလမ်း (The Path of Kamma / Merit)

ကံလမ်းဆိုသည်မှာ ကာမကုသိုလ်ကံ (ဒါန၊ သီလ၊ ဓုတင်၊ ဝေယျာဝစ္စ စသည့် ဘုရားရှင်ဟောကြားတော်မူသော ပုညကိရိယာဝတ္ထုများ) ကို အခြေခံ၍ သွားသော လမ်းဖြစ်သည်။

 * ကျင့်စဉ်: ပေးကမ်းလှူဒါန်းခြင်း (ဒါန)၊ ငါးပါးသီလ၊ ရှစ်ပါးသီလ စသည်တို့ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း (သီလ)။

 * ရည်ရွယ်ချက်/ဦးတည်ရာ: လူ့ဘဝ၊ နတ်ဘဝ (ကာမသုဂတိဘုံ) များသို့ ရောက်ရှိရန်နှင့် သံသရာတွင် ချမ်းသာသုခ ခံစားရရန်။

 * သဘောသဘာဝ: ဤလမ်းသည် သံသရာဝဋ်အတွင်း၌သာ လည်ပတ်သေးသော ဝဋ်ဂါမိလမ်း ဖြစ်သည်။ အပါယ်လေးပါးမှ လွတ်မြောက်စေသော်လည်း ကံကုန်လျှင် ပြန်လည်ကျဆင်းနိုင်သည့် "မမြဲသော လမ်း" ဖြစ်သည်။

## ၂။ ဈာန်လမ်း (The Path of Jhāna / Concentration)

ဈာန်လမ်းဆိုသည်မှာ စိတ်ကို အာရုံတစ်ခုတည်း၌ စိုက်ထူ၍ နီဝရဏတရားများကို ငြိမ်းအေးစေကာ သမထဘာဝနာ (ဈာန်သမာဓိ) ကို ရရှိအောင် သွားသော လမ်းဖြစ်သည်။

 * ကျင့်စဉ်: ကသိုဏ်းရှုခြင်း၊ အာနာပါနုဿတိ ပွားများခြင်း၊ မေတ္တာပွားခြင်း စသည့် သမထကမ္မဋ္ဌာန်း ၄၀ ကို အခြေခံ၍ ပထမဈာန်မှသည် အရူပဈာန်အထိ ရောက်အောင် အားထုတ်ခြင်း။

 * ရည်ရွယ်ချက်/ဦးတည်ရာ: စိတ်၏ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိရန်နှင့် သေလွန်သောအခါ သက်တမ်းရှည်ကြာလှသော **ဗြဟ္မာ့ဘုံ**များသို့ ရောက်ရှိရန်။

 * သဘောသဘာဝ: ဤလမ်းသည် ကံလမ်းထက် စိတ်အဆင့်အတန်း ပိုမိုမြင့်မားပြီး ကိလေသာများကို ရေရှည် (ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်ဖြင့်) ဖိနှိပ်ထားနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ဈာန်အရှိန်ကုန်လျှင် သို့မဟုတ် ဈာန်လျှောလျှင် ကာမဘုံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရဦးမည်ဖြစ်၍ သံသရာမှ မလွတ်မြောက်သေးပါ။

## ၃။ ဉာဏ်လမ်း (The Path of Ñāṇa / Wisdom)

ဉာဏ်လမ်းဆိုသည်မှာ ရုပ်နာမ်ဓမ္မတို့၏ ဖြစ်ပျက်မှု သဘာဝကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ဟု လက္ခဏာရေးသုံးပါးတင်ကာ **ဝိပဿနာဘာဝနာ**ကို အားထုတ်၍ မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်သို့ တက်လှမ်းသော လမ်းဖြစ်သည်။

 * ကျင့်စဉ်: သတိပဋ္ဌာန်တရားကို အခြေခံ၍ မိမိတို့၏ ရုပ်နာမ်အစဉ်ကို စောင့်ကြည့်ကာ "ငါ၊ သူတပါး၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ" ဟူသော အစွဲ (သက္ကာယဒိဋ္ဌိ) ကို ဉာဏ်ဖြင့် ခွာခြင်း။

 * ရည်ရွယ်ချက်/ဦးတည်ရာ: သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲအားလုံး၏ ချုပ်ငြိမ်းရာ **နိဗ္ဗာန်**သို့ ရောက်ရှိရန်။

 * သဘောသဘာဝ: ဤလမ်းသည် သံသရာမှ အပြီးတိုင် ထွက်မြောက်ကြောင်း ဖြစ်သော ဝိဝဋ်ဂါမိလမ်း ဖြစ်သည်။ ကိလေသာများကို (သမုစ္ဆေဒပဟာန်ဖြင့်) အမြစ်ပြတ် ပယ်သတ်သဖြင့် အထက်ပါ ကံလမ်း၊ ဈာန်လမ်းတို့ထက် အမြတ်ဆုံးနှင့် အန္တိမပန်းတိုင် ဖြစ်သည်။

## နှိုင်းယှဉ်ချက် အကျဉ်းချုပ်

| လမ်းကြောင်း | အခြေခံတရား | ရရှိမည့် အကျိုးကျေးဇူး | သံသရာအခြေအနေ |

|---|---|---|---|

| ကံလမ်း | ဒါန၊ သီလ (ကာမကုသိုလ်) | လူ၊ နတ် စည်းစိမ် | ဝဋ်ထဲ၌ လည်နေဆဲ (မမြဲ) |

| ဈာန်လမ်း | သမထ၊ သမာဓိ (မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်) | ဗြဟ္မာ့စည်းစိမ်၊ စိတ်တည်ငြိမ်မှု | ဝဋ်ထဲ၌ လည်နေဆဲ (မမြဲ) |

| ဉာဏ်လမ်း | ဝိပဿနာ၊ ပညာ (လောကုတ္တရာဦးတည်) | မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန် | ဝဋ်မှ လွတ်မြောက်သည် (မြဲ၏) |

> ဓမ္မသံဝေဂအမြင်ဖြင့် သုံးသပ်ချက်:

> သတ္တဝါတို့သည် သံသရာဝဋ်အတွင်း၌ ကံလမ်းဖြင့် လူ့ပြည်၊ နတ်ပြည် ရောက်လိုက်၊ ဈာန်လမ်းဖြင့် ဗြဟ္မာ့ပြည် ရောက်လိုက်နှင့် အထက်ဘုံများသို့ တက်လှမ်းနိုင်သော်လည်း၊ မုချဧကန် လွတ်မြောက်ရာဖြစ်သော **ဉာဏ်လမ်း**သို့ မဝင်ရောက်နိုင်သရွေ့ အပါယ်လေးပါးသို့ ပြန်လည်ကျရောက်နိုင်သော အန္တရာယ် ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကံလမ်း၊ ဈာန်လမ်းတို့ကို အခြေခံ (အထောက်အပံ့) ပြု၍ အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ဉာဏ်လမ်းသို့ တက်လှမ်းရန် ဗုဒ္ဓစာပေများ၌ တိုက်တွန်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။