မာယာ သာဌေယျ

မာယာ 

...

မကောင်းမှုပြုထားပါလျက် မလုပ်ထားသလို ဟန်ဆောင်ဖုံးကွယ်ခြင်းသည် မာယာမည်၏။ အမှန်တကယ် အပြစ်ရှိနေသော်လည်း လိမ္မာပါးနပ်စွာဖြင့် သူတပါးမသိအောင် ဖုံးဖိထားတတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

(ကတပဋိစ္ဆာဒနလက္ခဏာ မာယာ နာမ ဝုစ္စတိ၊ အဘိ၊ ဋ္ဌ၊ ၂၊ ၄၇၅။)

သာဌေယျ

....

 မိမိမှာ တကယ်မရှိသော ကောင်းဂုဏ်ရှိ‌လေဟန်ပြုမူပြခြင်းသည် သာဌေယျမည်၏။ မိမိ၌မရှိသော ဂုဏ်ကို ရှိသယောင် ထုတ်ဖော်ပြသခြင်း၊ သူတော်ကောင်းယောင်ဆောင်ခြင်းသဘောဖြစ်သည်။ 

(အတ္တနော အဝိဇ္ဇမာနဂုဏပ္ပကာသနလက္ခဏံ သာဌေယျံ နာမ ဝုစ္စတိ၊) အဘိ၊ ဋ္ဌ၊ ၂၊ ၄၇၅။) 

-----

မာယာ စ ပါပိကာ သာဌေယျဉ္စ ပါပကံ, (မ၊ ၁၊ ဓမ္မဒါယာဒသုတ်၊ ၁၉၊)

မာယာ စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသော, သာဌေယျံ စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသော၊  (မ၊ ၁၊ ဝတ္ထသုတ်၊ ၄၄၊)

-----

လှည့်ပတ်မှု 'မာယာ'

၈၉၄။ ထိုတွင် အဘယ်သည် လှည့်ပတ်မှု 'မာယာ' မည်သနည်း။ (အဘိ၊ ၂၊ ၃၇၈)

ဤလောက၌ အချို့သူသည် ကိုယ်ဖြင့် မကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၍၊ နှုတ်ဖြင့် မကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်၍၊ စိတ်ဖြင့် မကောင်းသော အကျင့်ကို ကျင့်၍ ထို (မကောင်းသော အကျင့်) ကို ဖုံးလွှမ်းခြင်းငှါ ယုတ်မာသော အလိုကို ရှေ့ရှုထား၏။ ငါ့ကို မသိစေလင့်ဟု အလိုရှိ၏၊ ငါ့ကို မသိစေလင့်ဟုကြံစည်၏။ ငါ့ကို မသိစေလင့်ဟု စကားဆို၏၊ ငါ့ကို မသိစေလင့်ဟု ကိုယ်ဖြင့် လုံ့လပြု၏၊ ဤသို့သဘောရှိသော အကြင် လှည့်ပတ်မှု 'မာယာ'၊ လှည့်ပတ်သော အခြင်းအရာ 'မာယာဝိတာ'၊ ဖြားယောင်းမှု 'အစ္စာသရာ'၊ လိမ်လည်မှု 'ဝဉ္စနာ'၊ စဉ်းလဲမှု 'နိကတိ'၊ ဖရိုဖရဲကျမှု 'ဝိကိရဏာ'၊ ပစ်ပယ်မှု 'ပရိဟရဏာ'၊ လျှို့ဝှက်မှု 'ဂူဟနာ'၊ ထက်ဝန်းကျင် လျှို့ဝှက်မှု 'ပရိဂူဟနာ'၊ ဖုံးလွှမ်းမှု 'ဆာဒနာ'၊ အထပ်ထပ်ဖုံးလွှမ်းမှု 'ပဋိစ္ဆာဒနာ'၊ မပေါ်လွင်အောင်ပြုမှု 'အနုတ္တာနီကမ္မ'၊ ထင်စွာမပြုမှု 'အနာဝိကမ္မ'၊ အထူးဖုံးလွှမ်းခြင်း 'ဝေါစ္ဆာဒနာ'၊ မကောင်းသော အပြုအမူ 'ပါပကိရိယာ' သည် ရှိ၏။ ဤသဘောကို လှည့်ပတ်မှု 'မာယာ'ဟု ဆိုအပ်၏။ (အဘိ၊ ၂၊ ၃၇၈)

ကောက်ကျစ်မှု 'သာဌေယျ'

ထိုတွင် အဘယ်သည် ကောက်ကျစ်မှု 'သာဌေယျ' မည်သနည်း။

ဤလောက၌ အချို့သူသည် ကောက်ကျစ်၏၊ ထက်ဝန်းကျင် ကောက်ကျစ်၏၊ ထို၌ အကြင်ကောက်ကျစ်မှု 'သဌ'၊ ကောက်ကျစ်သော အခြင်းအရာ 'သဌတာ'၊ ကောက်ကျစ်သော အဖြစ် 'သာဌေယျ'၊ ကြမ်းတမ်းသော အခြင်းအရာ 'ကက္ကရတာ'၊ ကြမ်းတမ်းမှု 'ကက္ကရိယ'၊ (အပြစ်ကို) ကာကွယ်သော အခြင်းအရာ 'ပရိက္ခတ္တတာ'၊ အပြစ်ကို ကာကွယ်မှု 'ပါရိက္ခတ္တိယ' သည် ရှိ၏။ ဤသဘောကို ကောက်ကျစ်မှု 'သာဌေယျ'ဟု ဆိုအပ်၏။ (အဘိ၊ ၂၊ ၃၇၈)

မာယာ ဝုစ္စတိ ဝဉ္စနိကာ စရိယာ။ ဣဓေကစ္စော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ တဿ ပဋိစ္ဆာဒနဟေတု ပါပိကံ ဣစ္ဆံ ပဏိဒဟတိ – ‘‘မာ မံ ဇညာ’’တိ ဣစ္ဆတိ, ‘‘မာ မံ ဇညာ’’တိ သင်္ကပ္ပေတိ, ‘‘မာ မံ ဇညာ’’တိ ဝါစံ ဘာသတိ, ‘‘မာ မံ ဇညာ’’တိ ကာယေန ပရက္ကမတိ။ ယာ ဧဝရူပါ မာယာ မာယာဝိတာ အစ္စသရာ ဝဉ္စနာ နိကတိ နိကိရဏာ ပရိဟရဏာ ဂူဟနာ ပရိဂူဟနာ ဆာဒနာ ပရိစ္ဆာဒနာ အနုတ္တာနိကမ္မံ အနာဝိကမ္မံ ဝေါစ္ဆာဒနာ ပါပကိရိယာ, အယံ ဝုစ္စတိ မာယာ။

(မဟာနိဒ္ဒေသ၊ ၆၀၊၆၁)

ကတမံ သာဌေယျံ? ဣဓေကစ္စော သဌော ဟောတိ ပရိသဌော, ယံ တတ္ထ သဌံ သဌတာ သာဌေယျံ ကက္ကရတာ ကက္ကရိယံ ပရိက္ခတ္တတာ ပါရိက္ခတ္တိယံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ သာဌေယျံ။ (မဟာနိဒ္ဒေသ၊ ၃၀၉)

(ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာစသည်မှာ ရှာပါ။ )

ကတပါပပဋိစ္ဆာဒနလက္ခဏာ မာယာ, တဿ နိဂူဟနရသာ, တဒါဝရဏပစ္စုပဋ္ဌာနာ။ အတ္တနော အဝိဇ္ဇမာနဂုဏပကာသနလက္ခဏံ သာဌေယျံ, တေသံ သမုဒါဟရဏရသံ, သရီရာကာရေဟိပိ တေသံ ဝိဘူတကရဏပစ္စုပဋ္ဌာနံ။ (မ၊ ဋ္ဌ၊ ၁၊ ပ၊ ၁၁၁)

သမဏသာမီစိပ္ပဋိပဒံ ပဋိပန္နော (မ၊ ၁၊ ၃၅၁၊ သံဃာ့ဂုဏ် ပါဠိလို ဖွင့်သင်ရန် )